Liczby
Ile ptaków gniazduje w Polsce
Same gatunki objęte monitoringiem pospolitych ptaków lęgowych dają ponad 59 milionów par. Pierwsze trzy pozycje — skowronek, wróbel i zięba — to niemal jedna trzecia tej sumy. To nie jest liczba wszystkich ptaków Polski, tylko dolna granica, którą da się podeprzeć danymi.
Pytanie „ile jest ptaków w Polsce" nie ma dobrej odpowiedzi, bo nie wszystkie gatunki się liczy tą samą metodą. Da się natomiast zsumować to, co policzono jednym programem — i ta suma jest wystarczająco duża, żeby coś powiedzieć.
Siedemdziesiąt dziewięć gatunków objętych monitoringiem daje razem ponad 59 milionów par lęgowych, z przedziałem od blisko 55 do prawie 64 milionów. Poniżej udział poszczególnych gatunków w tej sumie.
Udział w sumie krajowych populacji
- Skowronek
- 12,4 % sumy — 7,3 mln par
- Wróbel
- 11,2 % sumy — 6,6 mln par
- Zięba
- 8,6 % sumy — 5,1 mln par
- Bogatka
- 4,2 % sumy — 2,5 mln par
- Trznadel
- 4,2 % sumy — 2,5 mln par
- Kapturka
- 3,6 % sumy — 2,2 mln par
- Szpak
- 3,6 % sumy — 2,1 mln par
- Dymówka
- 3,2 % sumy — 1,9 mln par
- Cierniówka
- 2,6 % sumy — 1,5 mln par
- Pliszka żółta
- 2,5 % sumy — 1,5 mln par
- Pierwiosnek
- 2,5 % sumy — 1,5 mln par
- Kos
- 2,4 % sumy — 1,4 mln par
- Mazurek
- 2,2 % sumy — 1,3 mln par
- Rudzik
- 2,0 % sumy — 1,2 mln par
- Modraszka
- 1,9 % sumy — 1,1 mln par
- Pokląskwa
- 1,6 % sumy — 952 tys. par
- Kwiczoł
- 1,5 % sumy — 891 tys. par
- Potrzeszcz
- 1,5 % sumy — 879 tys. par
- Makolągwa
- 1,3 % sumy — 787 tys. par
- Szczygieł
- 1,3 % sumy — 764 tys. par
Rozkład jest bardzo nierówny i to jest tu najważniejsza obserwacja. Pierwsze trzy gatunki dają blisko jedną trzecią sumy, pierwsze dwadzieścia — jej większość. Dolna połowa listy, czyli czterdzieści kilka gatunków, mieści się w kilku procentach.
Wniosek praktyczny jest taki, że zmiana liczebności gatunku pospolitego przesuwa „liczbę ptaków w Polsce" o więcej niż zniknięcie kilkunastu gatunków rzadkich. Nie znaczy to, że jest ważniejsza — znaczy, że sumaryczna liczba ptaków jest złą miarą stanu przyrody.
Częste pytania
Czy to są wszystkie ptaki Polski?
Nie. To siedemdziesiąt dziewięć gatunków objętych Monitoringiem Pospolitych Ptaków Lęgowych. Poza nim zostają gatunki rzadkie, kolonijne i wodne, liczone innymi metodami — a Komisja Faunistyczna potwierdziła w Polsce ponad czterysta siedemdziesiąt gatunków.
Dlaczego liczy się pary, a nie osobniki?
Bo metoda liczy zajęte terytoria w sezonie lęgowym. Przeliczanie ich na osobniki wymagałoby założeń o ptakach nielęgowych, których monitoring nie mierzy.
Opisy gatunków z tego zestawienia
Alauda arvensis
WróbelPasser domesticus
ZiębaFringilla coelebs
BogatkaParus major
TrznadelEmberiza citrinella
KapturkaSylvia atricapilla
SzpakSturnus vulgaris
DymówkaHirundo rustica
CierniówkaSylvia communis
Pliszka żółtaMotacilla flava
PierwiosnekPhylloscopus collybita
KosTurdus merula
Skąd to wiemy
- Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — Atlas pospolitych ptaków lęgowych Polski — tabela zbiorcza (liczebność krajowa, zajętość powierzchni, status) oraz karty gatunków (udział w populacji UE, trendy 2000–2010).
- Monitoring Pospolitych Ptaków Lęgowych, prowadzony przez Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków wraz ze Stacją Ornitologiczną MiIZ PAN — źródło danych, na których opiera się atlas.
Ptasie Domki
Skąd te liczby
Każdy gatunek z tabeli ma u nas stronę z liczebnością krajową, przedziałem szacunku i trendem — razem z podaniem rozdziału atlasu.